DPS

Ostróda 2013: “Lublin pomaga Polonii” cz. 1

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

phpThumb_generated_thumbnail

Dr Joanna Wójtowicz wicedyrektorka Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą byla jedna z uczestniczek tegorocznego IV Światowego Zjazdu Nauczycieli Polonijnych w Ostródzie. Przyjazny uśmiech nie schodził
z twarzy pani Joanny. Oficjalnie jednak występowała niewiele. Mówiła krótko i rzeczowo.

Prezentujemy poniżej rozmowę Bożeny Chojnackiej z dr Joanną Wójtowicz.

Basia Czyżewska z Włoch juz zdążyła panią pochwalić na stronie naszego portalu. A ja chciałabym porozmawiać z Panią o oświacie polonijnej, a temat jest obszerny. Oprócz materiałów, które mieliście ze sobą podczas spotkania polonijnego, dostarczyła mi pani wiele dodatkowych informacji. Nie chcąc przemęczać czytelników strony, na początek wybrałam niektóre tylko kwestie. Temat prowadzonych szkoleń, wydawnictw, proponowanych konkursów i inne formy waszej działalności zostawiam na inną okazję. Jak na ogół kojarzona jest oświata polonijna?

Gdy słyszymy określenie “oświata polskojęzyczna poza granicami kraju”, przychodzi nam zwykle na myśl instytucja edukacyjna podobna do polskich placówek oświatowych, mająca uczniów, grono pedagogiczne, budynek, w którym odbywają się zajęcia. Takie tradycyjne myślenie o szkole jest zbyt wąskie w odniesieniu do sposobu pobierania nauki w języku polskim przez młodych Polaków mieszkających w innych krajach. Różnice wynikają z odmiennego prawa oświatowego danego kraju, istnienia lub braku finansowego wsparcia szkoły przez miejscową władzę, zaplecza dydaktycznego, w tym wykwalifikowanych nauczycieli polskojęzycznych, dostępu do polskiego księgozbioru itp.

Szkoły polskie za granicą działają w bardzo różnych formach organizacyjnych, dzięki ofiarnej pracy nauczycieli, dyrektorów, rodziców, którzy z niezwykłą determinacją pokonują napotykane bariery, czyniąc możliwą polską edukację w różnych zakątkach świata.

Ilu Polaków mieszka poza granicami Polski?

Oficjalne statystyki podają, iż poza obszarem Polski mieszka ponad 20 mln Polaków oraz osób, które przyznają się do polskiego pochodzenia. Najwięcej w Stanach Zjednoczonych, a w Europie w takich krajach jak Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Belgia, Szwecja, Austria, Włochy, Holandia, Dania, Szwajcaria. W odniesieniu do krajów Europy Wschodniej o liczbie Polaków musimy mówić z dużą ostrożnością, bowiem nie znajdziemy jednolitych danych, mówiąc o Białorusi, Ukrainie.

Co to jest PCN i komu służy?

Odpowiadając na zapotrzebowanie różnorodnych oświatowych środowisk, w których nauczany jest język polski poza Polską, Ministerstwo Eukacji Narodowej w 1991 r. powołał Polonijne Centrum Nauczycielskie (PCN) z siedzibą w Lublinie – instytucję wyspecjalizowaną w dziedzinie doskonalenia polonijnych nauczycieli języka polskiego.

Działacie już 20 lat, ale w tej chwili pod innym szyldem.

W 2011 roku, po 20 latach samodzielnego działania, Polonijne Centrum Nauczycielskie w Lublinie, mocą decyzji ministra edukacji narodowej zostało włączone do Zespołu Szkół dla Dzieci Czasowo Przebywających za Granicą. Jednocześnie nowa, połączona jednostka, otrzymała nazwę Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG). Siedzibą Ośrodka jest Warszawa, Polonijne Centrum Nauczycielskie nadal ulokowane jest
w Lublinie.

Jakie są główne zadania ORPEG PCN?

Centrum od początku nie było typową placówką doskonalenia nauczycieli, ale wielofunkcyjnym centrum edukacyjnym. W myśl założeń Ministerstwa Edukacji Narodowej, które w 1991 roku powołało do życia lubelskie centrum, ma ono realizować zadania wynikające z umów dwustronnych, a także z potrzeb, zgłaszanych przez oświatowe środowiska polonijne na Wschodzie i Zachodzie. Zgodnie z zapisami statutu są to zwłaszcza programowanie i organizowanie doskonalenia nauczycieli polonijnych jak rowniez diagnozowanie stanu ich kwalifikacji oraz innych osób zajmujących się oświatą w środowiskach polonijnych.

Lubelski ośrodek współpracuje z organizacjami polonijnymi, niesie pomoc, doradza w organizowaniu nauczania języka polskiego i innych przedmiotów w języku polskim. A także inspiruje działania kulturalne w środowiskach polonijnych, prowadząc akcje informacyjne o działających szkołach, polonijnych organizacjach oświatowych oraz innych placówkach.

Kto korzysta z waszych działań?

Z pomocy ORPEG PCN mogą korzystać przede wszystkim nauczyciele mieszkający na stałe poza granicami Polski, uczący języka polskiego czy innych przedmiotów w języku polskim w różnych typach placówek. Wśród nich są szkoły działające w lokalnych systemach oświaty danego kraju z polskim językiem nauczania. A także
z językiem polskim jako przedmiotem obowiązkowym (status języka ojczystego lub obcego), z językiem polskim jako przedmiotem fakultatywnym oraz z sekcjami polskimi.

Pomoc ośrodka dociera do szkół dwujęzycznych działających w lokalnych systemach oświaty danego kraju, do szkół społecznych zorganizowanych przy parafiach, stowarzyszeniach i związkach Polaków. Z pomocy ośrodka moga korzystać także szkoły europejskie działające w lokalnych systemach oświaty danego kraju.

Polonijne centrum służy pomocą w podnoszeniu kwalifikacji i doskonaleniu warsztatu nauczycielskiego.
Kto może skorzystać z waszych wskazówek, cennych rad?

Jest to liczna grupa odbiorców.Jako piewszych wymieniłabym uczniów uczących się języka polskiego w szkołach przy parafiach, związkach Polaków , a także nauczycieli przedszkoli, szkół podstawowych i średnich, specjalizujących się w nauczaniu języka polskiego, historii, geografii, muzyki, choreografii, a także innych przedmiotów prowadzonych po polsku.

Z opieki merytorycznej korzystać też mogą dyrektorzy szkół, pracownicy urzędów odpowiedzialnych za sprawy kultury w zagranicznych systemach oświatowych, pracownicy ministerstw oświaty, kuratoriów, ośrodków metodycznych, instytutów doskonalenia z krajów ościennych,, jak również nadzorujący nauczanie języka polskiego lub innych przedmiotów w języku polskim.

W tej grupie są działacze polonijni odpowiedzialni za nauczanie języka polskiego w szkołach sobotnio-niedzielnych i polonijni działacze kultury

Padają liczby uświadamiające jak dużo zrobiliście przez minione 22 lata, aby podnieść poziom szkolnictwa polonijnego poprzez świadczoną pomoc metodyczną.

Czytam,że z pomocy skorzystało ponad 28 tysięcy osób z 59 krajów,począwszy od Anglii, Argentyny, poprzez Macedonię, Maroko ,Meksyk, a skończywszy na Uzbekistanie,Wenezueli i Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

Jakie zagadnienia cieszyły się największym zainteresowaniem?

Przez te lata zespół wypracował różne sposoby zdobywania informacji dotyczących tematów szkoleń oczekiwanych przez polonijnych nauczycieli.

Nauczyciele z różnych stron świata najczęściej byli zainteresowani rozwijaniem kompetencji przedmiotowych,
a więc aktualizowaniem wprowadzanych treści (w zakresie języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej itd.) przy użyciu nowoczesnych metod. W drugiej kolejności – kompetencjami stricte metodycznymi (zwłaszcza osoby niemające przygotowania pedagogicznego, a także pedagodzy młodzi, z małym stażem zawodowym),
na trzecim zaś miejscu uplasowały się zajęcia doskonalące kompetencje psychologiczne, na które zwraca uwagę coraz więcej nauczycieli niezależnie od kraju.Przydatne okazały się także szkolenia uczące zarządzania
i organizacji placówkami.

Jeśli chodzi o wiek uczniów to dużym zainteresowaniem cieszą się zwłaszcza kursy dla nauczycieli języka polskiego uczących grupy młodsze, tych jest bowiem w szkołach najwięcej.

Rozmawiała: Bożena Chojnacka

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *