DPS
No Comments

Babcia Bożenka: Po co nam Popielec?

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

sroda popielcowaDlaczego w ten dzień nasze głowy posypywane są popiołem? Albo, jak to pamiętam z Nowego Jorku, dlaczego w ten dzień na czołach uczestniczących w nabożeństwach znaczony jest znak krzyża i z tym znakiem ludzie chodzą przez cały dzień?

“Dlaczego właśnie popiół?” – mówi ks. Marcin Walicki, proboszcz parafii pw. św. Wojciecha w Wojciechowicach, dzielnicy Ostrołęki. – “Bo jest drobny, sypki, ulotny jak pył. Wystarczy, że dmuchniemy w niewielką ilość popiołu, a już nigdy nie zbierzemy go na nowo. Rozproszy się, zniknie, zginie, stanie się nicością. Bo jest pozostałością po kimś lub po czymś, co już nie istnieje. Jest malutką resztką czegoś co mogło być wielkie, mocne, potężne i wydawało się niezniszczalne. Bo jest odpadem niepotrzebnym, który się wyrzuca i się po nim depcze.”- rozważa filozoficznie ks. Marcin poproszony o swoje wielkopostne refleksje, reprezentujący w naszym mieście pallotyński charyzmat powołania kapłańskiego.

“Popielec, który kończy karnawał a rozpoczyna Wielki Post, z popiołem sypanym na głowy ze słowami: Pamiętaj, że prochem jesteś i w proch się obrócisz (por. Rdz 3, 19), jest bardzo ostrym w swej wymowie, znakiem i symbolem kruchości ludzkiego życia”- podkreśla proboszcz parafii. – “Jest znakiem, który może wywołać dreszcze, gdyż pokazuje nam, co po nas zostanie po śmierci. Ale wcale nie musi i nie powinien budzić w nas zgrozę, jeśli naprawdę uwierzymy w zapewnienie Chrystusa: Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem. Kto we Mnie wierzy, choćby i umarł, żyć będzie”. (J 11, 25).- powołuje się na zapewnienie Stwórcy zawarte na kartach Pisma Świętego. -“Popielec więc nie jest po to, abyśmy popadli w egzystencjalne przygnębienie, ale abyśmy otrząsnęli się z tego chłamu w nas i wokół nas, pozbyli się zawalających nas śmieci i zwrócili uwagę na to, co wartościowe, trwałe, niezniszczalne, wskazuje kierunek, w jakim powinniśmy zmierzać. Mówiąc krótko, abyśmy uporządkowali w sobie należytą hierarchię wartości. Jeszcze krócej, abyśmy się nawrócili. To właśnie mówi nam wprost drugi tekst (do wyboru) podczas posypywania głów popiołem: nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię (Mk 1, 15).”

Tyle refleksji proboszcza ostrołęckiej parafii. A co odkrywamy w innych źródłach czy wypowiedziach?

“Nie idź tym samym torem, przerzuć zwrotnice” – apelowali inni, posługując się terminem kolejarskim.

Profesor dogmatyki, przedwcześnie zmarły ks. Franciszek Szulc, mówił studentom Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, że nawrócenie to nie strzyżenie trawników, ale przerzucanie zwrotnicy.
“Dopóki tkwisz w starych schematach myślenia, choćbyś nie wiem co robił, pójdziesz tym samym torem. Tylko jeśli go zmienisz, możesz dojechać gdzie indziej.”- radził.

Z czytań niedzielnych poprzedzających Wielki Post, ale już przygotowujących wiernych do Wielkiego Postu i Środy Popielcowej znajdujemy potwierdzenie wcześniejszych rozważań.

“Nawracać to być gotowym na zmianę sposobu myślenia, przemeblowanie hierarchii wartości” – czytamy.

Wielki Post to okres ruchomy w kalendarzu liturgicznym Kościoła. Wypada on pomiędzy Środą Popielcową a Wielkim Czwartkiem (kończy go liturgia Mszy Wieczerzy Pańskiej). Wielki Post trwa czterdzieści dni, nie licząc niedziel. Jest to czas przygotowania na święto Zmartwychwstania Chrystusa, gdy wierni powinni podjąć pokutę oraz uczestniczyć w specjalnych nabożeństwach i rekolekcjach.

W 2015 roku Wielki Post będzie trwał od 18 lutego do 2 kwietnia. Wielki Post został wprowadzony w obrządku Kościoła w II wieku. Szczególne znaczenie miał w okresie średniowiecza, kiedy wierni praktykowali w tym czasie drastyczne formy umartwień. Należały do nich między innymi noszenie włosiennicy na nagie ciało czy samobiczowanie. W przeszłości w okresie tym wyróżniano także tak zwane śródpoście, czyli środkowy okres postu, który wyznaczały głośne uderzenia drewnianych młotów i kołatek. W czwartą niedzielę Wielkiego Postu praktykowano topienie Marzanny, czyli kukły symbolizującej odchodzącą zimę oraz śmierć. Obecnie obyczaj ten ma stałą datę i odbywa się 21 marca, czyli w pierwszy dzień kalendarzowej wiosny.

Ostatni tydzień Wielkiego Postu rozpoczyna tradycyjnie Niedziela Palmowa, czyli wspomnienie wjazdu Chrystusa do Jerozolimy. W tym dniu wierni święcą palmy wielkanocne. Następnie ma miejsce Wielki Tydzień, w którym szczególne miejsce zajmuje Triduum Paschalne, czyli Wielki Czwartek, Wielki Piątek oraz Wielka Sobota. W Wielki Czwartek ma miejsce przypomnienie Ostatniej Wieczerzy Chrystusa, wtedy także kończy się okres Wielkiego Postu. Wielki Piątek przypomina Jego męczeńską śmierć na krzyżu, zaś w Wielką Sobotę katolicy adorują krzyż, odwiedzają symboliczny grób Jezusa oraz święcą pokarmy.

W czasie Wielkiego Postu w Kościele katolickim odbywają się specjalne nabożeństwa liturgiczne. W każdy piątek tego okresu ma miejsce Droga Krzyżowa, w niedzielę odbywają się Gorzkie Żale oraz Nieszpory. Ponadto, w niedługim czasie przed Wielkanocą wierni uczestniczą w wielkopostnych kilkudniowych rekolekcjach.

Te formy liturgiczne mają służyć pogłębieniu duchowej refleksji oraz przygotowaniu na czas Zmartwychwstania Chrystusa. W tradycji Kościoła zaleca się również wiernym podjęcie wybranego postanowienia wielkopostnego, czyli specjalnego wysiłku, który ma służyć umocnieniu wiary.

Bożena Chojnacka

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *