Karol Chlipalski
No Comments

Ponoszą cię emocje? Zmień język

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

 

Fot. iStock

Fot. iStock

Jeśli mamy podjąć decyzję, od której wiele zależy, może warto rozważyć jeszcze raz wszystkie argumenty za i przeciw … formułując je w języku, który nie jest naszym językiem ojczystym? Mamy szanse myśleć wówczas w sposób bardziej racjonalny i niezależny od emocji.

Boaz Keysar, Sayuri Hayakawa i Sun Gyu An, badacze z uniwersytetu chicagowskiego postawili sobie za cel zbadanie, czy język w jakim zostanie nam przedstawiony wybór będzie miał wpływ na podjętą przez nas decyzję. Okazuje się, że jak najbardziej. Gdy problem zostaje przedstawiony nam w języku, który nie jest naszym językiem rodzimym, skłonni jesteśmy rozpatrywać go w większym stopniu „na zimno” i myśleć o nim w sposób bardziej racjonalny – wynika z artykułu opublikowanego w czasopiśmie naukowym Psychological Science.

Aby dojść do tego wniosku badacze zastosowali zadanie badawcze określane jako Paradygmat Choroby Azjatyckiej. Jest to jedna z najczęściej stosowanych metod do badania wpływu kontekstu na zachowanie ludzi, wymyślona przez dwóch izraelskich ekonomistów: Daniela Kahnemanna i Amosa Tversky’ego. Polega on na przedstawieniu dwóm grupom badanych wyboru co do sposobu postępowania w obliczu groźnej epidemii. Każda z grup musi podjąć decyzję, jakie lekarstwo ma być użyte na podstawie dwóch różnych opisów. Pierwszy został sporządzony w odniesieniu do liczby osób, które umrą w wyniku choroby. Natomiast drugi – w odniesieniu do osób, które zostaną uratowane. Pomimo że w obu przypadkach liczba pewnych ofiar śmiertelnych będzie identyczna, większość osób rozwiązujących „Paradygmat Choroby Azjatyckiej” wybiera mniej ryzykowną opcję wówczas, gdy zapoznają się z nią w kontekście korzyści; gdy natomiast problem przedstawiony jest w kontekście strat, większość wybiera opcję bardziej ryzykowną.

Wyniki badania w sposób wyraźny pokazały, że osoby odpowiadające w swoim języku ojczystym wybierały opcję mniej obarczoną ryzykiem. Natomiast, ci, którzy rozwiązywali zadanie w nierodzimym dla siebie języku, wybierali mniej więcej równie często wersję mniej i bardziej ryzykowną.

Autorzy eksperymentu sugerują, że zapoznanie się z problemem w języku, który nie jest naszym językiem ojczystym, powoduje zwiększenie psychologicznego dystansu i zmusza nas do bardziej gruntownego przemyślenia jego istoty. Nie oznacza to, że język, którym w danym momencie się posługujemy zwiększa lub zmniejsza nasze zamiłowanie do ryzyka, ale raczej, że nasza decyzja jest w większym stopniu zależna od jej „kontekstu”, gdy problem został nam zaprezentowany w naszym ojczystym języku. Tym samym, nasze emocje grają mniejszą rolę gdy używamy języka naszego drugiego języka, bo jesteśmy w nim w stanie myśleć bardziej „na zimno”, w sposób obiektywny i logiczny.

Wyczuł to intuicyjnie Nelson Mandela, wieloletni bojownik przeciwko apartheidowi w RPA, a później prezydent tego kraju. Do negocjacji na temat zniesienia apartheidu z Willemem de Klerkiem, swoim poprzednikiem na stanowisku prezydenta RPA, wybrał język afrikaans, który był językiem ojczystym de Klerka, a nie Mandeli. Zapytany przez zdziwionych współpracowników, miał odpowiedzieć: – Jeśli się mówi do kogoś w języku, który ten ktoś rozumie, argumenty trafiają do rozumu, a jeśli się mówi w jego ojczystym języku, te same argumenty trafiają do serca.

 

Karol Chlipalski

 

Źródło: http://mappingignorance.org

logotypmsz_a_kolor_smallSerwis “Wszystko o dwujęzyczności” jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego. Utwór powstał w ramach projektu finansowanego w ramach konkursu „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.“ realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2015. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.”.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *