DPS
No Comments

Dwujęzyczna szkoła, niejęzykowe korzyści

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page
dwujezyczne dzieci

Fot. iStock

Czy dzieci, które około szóstego roku życia zaczynają się bardzo intensywnie uczyć drugiego języka, będą czerpały podobne korzyści z dwujęzyczności jak te od urodzenia otoczone dwoma językami? Czy językowy trening przyczyni się również – na przykład – do rozwoju ich umiejętności przełączania uwagi pomiędzy różnymi zadaniami? 

Te pytania dały początek badaniom, który przeprowadziły Anne-Catherine Nicolay i Martine Poncelet z Uniwersytetu w Liège w Belgii. Do projektu zaprosiły one setkę francuskojęzycznych przedszkolaków, z których połowa rozpoczynała właśnie naukę w szkole podstawowej z angielskim jako językiem “wykładowym”, a druga połowa – w szkole z tradycyjnym francuskojęzycznym programem nauczania. W ramach eksperymentu dzieciom zaproponowano serię zadań, które wyglądały jak atrakcyjne dla pięcio- i sześciolatków gry komputerowe – np. dzieci miały reagować naciskając klawisz za każdym razem, gdy sowa na ekranie komputera zamruga oczami, a jednocześnie pozwalały sprawdzić, jak dobrze dzieci radzą sobie z przetwarzaniem informacji, przełączaniem uwagi, ignorowaniem nieistotnych w danej chwili obiektów itd. i jak sprawna jest ich kontrola poznawcza, czyli zdolność do zarządzania wymienionymi wcześniej procesami.

Pierwszy etap projektu nie pokazał żadnych różnic pomiędzy dziećmi zaczynającymi naukę we francusko- i angielskojęzycznej szkole. Trzy lata później te same grupy po raz drugi brały udział w identycznym badaniu – i tym razem różnice między grupami były znaczące. Dzieci, które uczyły się w drugim języku (czyli powoli stawały się dwujęzyczne) zdecydowanie lepiej radziły sobie nie tylko z mrugającymi i pohukującymi sowami, ale też z całą serią innych zadań mierzących poszczególne aspekty kontroli poznawczej. Co ciekawe, wyniki testów językowych pokazały, że ich czysto językowe kompetencje, czyli mówienie i rozumienie języka angielskiego, nie są jeszcze tak rozwinięte, jak u dzieci posługujących się angielskim jako językiem ojczystym (i jedynym).

Z tego porównania wyciągnąć można wniosek, że korzyści związane z późną dwujęzycznością nie są zarezerwowane dla wczesnych dwujęzycznych a pojawienie się pozytywnych poznawczych konsekwencji dwujęzyczności nie wymaga osiągnięcia bardzo wysokiej biegłości w drugim języku: wystarczy, że dziecko ma z nim intensywny kontakt. “Aby brać udział w lekcji prowadzonej w drugim języku, dzieci muszą intensywnie skupiać uwagę na dźwiękowych komunikatach w tym języku i często również na wizualnych pomocach naukowych, muszą być stale gotowe, by przetwarzać drugi język, co jest dla nich procesem trudnym i wysiłkowym – i muszą się stale przełączać między dwoma językami. To wszystko z  dużym prawdopodobieństwem prowadzi do wzmocnienia funkcji uwagowych i kontrolnych” komentują badaczki.

 

Joanna Durlik

 

Źródło:

Nicolay, A.-C., & Poncelet, M. (2015). Cognitive benefits in children enrolled in an early bilingual immersion school: A follow up study. Bilingualism: Language and Cognition, 1–7. doi:10.1017/S1366728914000868

 

logotypmsz_a_kolor_smallSerwis “Wszystko o dwujęzyczności” jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego. Utwór powstał w ramach projektu finansowanego w ramach konkursu „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.“ realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2015. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.”.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *