DPS
No Comments

Tradycje wigilijne na Podlasiu w zdjęciach Jerzego Rajeckiego

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

Siano pod obrusem, “pająki” pod sufitem, różowy opłatek dla zwierząt, snopek zboża w rogu izby czyli “kolęda”, ręcznie robione atrakcje na choinkę, podłaźniczki czyli świerkowe gałązki zawieszane pod sufitem, pod wigilijnym stołem kosa, sierp i inne narzędzia – tak przygotowywano domy na wigilię jeszcze nie tak dawno temu w wielu polskich wsiach na Podlasiu. Podstawą podlaskiej wigilijnej wieczerzy były dania na bazie produktów pochodzących z własnych upraw: pszenicy, żyta, owsa oraz darów lasu. Na świątecznych stołach podstawowymi daniami były pierogi z kapustą i grzybami, smażony karp, grzybowy barszcz, kulebiak, kompot z suszonych śliwek, kutia, grzyby smażone w cieście, śledzie pod różnymi postaciami, kisiel z mąki owsianej lub żurawiny, czy też drożdżowe racuchy.

Jedną z najstarszych i najważniejszych dekoracji, której używano jeszcze na początku XX wieku, był snop zboża. Nazywano go: kolęda, hościk oraz dziad, i stawiano w rogu izby. Tradycja ta zanikła, a dziś w to miejsce stawiana jest choinka. Snopek miał też w tradycji moc magiczną, po wigilijnej kolacji słomą ze snopka obwiązywano drzewa w sadzie, aby wydały dużo owoców. Słomą tą karmiono też zwierzęta, co miało zapewnić im zdrowie.

Domy dekorowane były też gałązkami świerku lub sosny, które wkładano za obrazy, między belki pułapu i ścian. Popularne było również zdobienie ścian papierowymi wycinankami. Na suficie wieszano słomiane pająki: ażurową ozdobę zrobioną ze słomy i nici.

Pod białym obrusem znajdowało się siano, z którego domownicy stanu wolnego wróżyli sobie ewentualny ślub. Jeśli panna lub kawaler wyciągła zielone źdźbło, wróżyło to szybkie zamążpójście lub ożenek. Natomiast z rozmiaru i kształtu wyciągniętego źdźbła przepowiadało się długość i przebieg życia.

Wierzono, że wszystko, co się wydarzy w tym dniu będzie mieć “dalekosiężny i decydujący” wpływ na przebieg wydarzeń przez cały rok. Zwracano uwagę na to, kto pierwszy przyjdzie z “sąsiedzką wizytą”. Jeśli była to kobieta, to nadchodzący rok miał być nieudany w gospodarowaniu i w innych zaplanowanych przedsięwzięciach, przeciwnego skutku spodziewano się po odwiedzinach mężczyzny.

Poniżej zdjęcia wystroju chat przed Świętem Bożego Narodzenia skansenu w Ciechanowcu zrobione przez Jerzego Rajeckiego.

MK

886214_640387596102903_4551617999140219127_o

 

886957_640387402769589_6677621104274622864_o

 

980158_640386449436351_2199234618809638099_o

 

1078728_640387546102908_1304044349034180908_o

 

1266429_640387256102937_6900210370351609698_o

 

1556218_640387779436218_8836176731495009219_o

 

1933180_640387889436207_6999870756934261748_o

 

1933703_640388246102838_3514333496674180123_o

 

10269212_640388259436170_1992742724020544268_o

 

10269250_640387652769564_4988267476517289703_o

 

10293548_640387612769568_7013366553849231646_o

 

10296019_640388356102827_1256447208576011464_o

 

10296428_640388339436162_2175601094318737987_o

 

10556919_640387299436266_3492227349908884879_o

 

10560543_640387452769584_1092024752697664955_o

 

10562645_640387332769596_7635482406428401235_o

 

10608214_640387846102878_5763541902900536963_o

 

10620217_640387209436275_1831166688966919534_o

 

10668997_640388396102823_8257585306126929663_o

 

12356989_640387709436225_7540391395381150519_o

 

12371090_640387639436232_2241903740415644002_o

 

12377527_640387762769553_1903465248092864037_o

 

12377765_640387906102872_5096074223589799445_o

 

12378057_640388412769488_4756626788184041441_o

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *