Karol Chlipalski
No Comments

Język gwizdany angażuje obie półkule mózgowe

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

_65114199_de51

 

Przetwarzaniem języka zajmuje się przede wszystkim lewa półkula mózgu, są jednak wyjątki: języki gwizdane – wynika z badań przeprowadzonych przez badaczy z Uniwersytetu Ruhry w Bochum. 

Dotychczas naukowcy uważali, że przetwarzanie języka to domena lewej półkuli mózgu, prawa natomiast jest zaangażowana m.in. w słuchanie muzyki. Naukowcy z Uniwersytetu Ruhry w Bochum postanowili sprawdzić pracę mózgu osób porozumiewających się językiem gwizdanym, którego rozumienie nie jest możliwe bez analizy wysokości i długości tonów wydawanych przez „rozmówcę”. Na podobnej „analizie” opiera się słuchanie muzyki.

Język taki jest używany m.in. przez mieszkańców górskich osad w północno-wschodniej Turcji do porozumiewania się na odległość.

Gdy się zobaczy tamtejsze ukształtowanie terenu, łatwo zrozumieć, jak użyteczna jest to forma komunikacji – mówi Onur Güntürkün z Uniwersytetu w Bochum w Niemczech, który tłumaczy, że nie jest to odrębny język, różni się on bowiem od tradycyjnego tureckiego jedynie formą przekazu – tureckie słowa są jakby zakodowane w formie gwizdnięć. Gwizdany turecki dziś został już niemal całkowicie wyparty przez nowoczesne środki komunikacji np. telefony komórkowe, jednak wciąż posługuje się nim ok. 10 tyś. osób. Güntürkün tłumaczy, że jako rodzimy użytkownik języka tureckiego nie był na początku w stanie nic zrozumieć z gwizdanych „rozmów”, jednak z czasem nauczył się rozróżniać poszczególne słowa.

Eksperyment przeprowadzony przez badaczy z Bochum polegał na tym, że 31 uczestnikom badania, pochodzącym ze społeczności używającej języka gwizdanego. Prezentowano raz z lewej, raz z prawej strony przez słuchawki dźwięki tego języka. Następnie zdawali oni relację z tego, co usłyszeli. Podczas, gdy osoby używające języka mówionego lepiej rozumieją, gdy słyszą z prawej strony, w przypadku użytkowników języka gwizdanego nie miało to znaczenia.

– Pokazaliśmy tym samym, że gwizdany turecki w podobnym stopniu angażuje obie półkule – mówi Güntürkün. Jego zdaniem, rola lewej półkuli w przypadku języka gwizdanego jest taka sama jak w przypadku każdego innego języka. Natomiast zaangażowanie prawej, jest związane z „muzycznym” charakterem gwizdanego turckiego. Oznacza to też, że obie półkule mogą być zaangażowane w przetwarzanie mowy – każda innego jej aspektu.

 

Karol Chlipalski

Źródło: Current Biology, DOI: 10.1016/j.cub.2015.06.067 

MSZ-logo-300x225Serwis “Wszystko o dwujęzyczności” jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego. Utwór powstał w ramach projektu finansowanego w ramach konkursu „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.“ realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2015. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.”.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *