Karina Bonowicz
No Comments

Zamek z błota, czyli zamek w Malborku

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

plik_66_4

 

 

Kto z nas nie pamięta „Krzyżaków” Henryka Sienkiewicza czy ich ekranizacji w reżyserii Aleksandra Forda? Zarówno tych, którzy pamiętają, jak i tych, którzy nie mieli jeszcze okazji zapamiętać, warto zaprosić do Malborka. Bo choć rycerze z krzyżem na plecach należą już do historii, to pozostawili tam po sobie – oprócz, rzecz jasna, niekoniecznie dobrej sławy – trwały ślad w postaci imponującej, malowniczo położonej twierdzy, na widok której swego czasu bielało oko niejednemu mieszkańcowi innych średniowiecznych budowli.

 

KRZYŻACKIE TAJEMNICE

 

Monumentalny gotycki zamek w Malborku może się poszczycić obecnie aż trzema przedrostkami „naj”. Po pierwsze, to największy z zachowanych w Europie średniowiecznych zamków, po drugie, jedno z największych muzeów w Polsce i po trzecie, najbardziej znana w Polsce twierdza obronna. Równocześnie to kolejny doskonały przykład kunsztu budowlanego Krzyżaków i skarbnica wiedzy na temat Zakonu Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego, bo tak brzmi pełna nazwa Zakonu Krzyżackiego, których rycerzy do dziś nazywa się po prostu Krzyżakami. Nie może więc dziwić to, że pierwotna nazwa zamku, którego początki sięgają XIII w., brzmiała Marienburg, czyli Gród Marii. Jak to się stało, że zamek w Malborku stał się tak prestiżowym miejscem na krzyżackiej mapie? Ano dlatego, że w XIV w. ówczesny Wielki Mistrz Zakonu Siegfried von Feuchtwangen przeniósł do Malborka swój urząd, co było równoznaczne z przeniesieniem stolicy państwa zakonnego z malowniczej Wenecji do nie mniej malowniczego Malborka, który odtąd stał się stolicą państwa zakonnego. Właśnie z racji tego zaszczytnego miana zamek należało przebudować tak, aby stał się wizytówką państwa krzyżackiego. Trwało to niemal czterdzieści lat, ale było warto, bo nie tylko zamek stał się z czasem jedną z najpotężniejszych twierdz w Europie, ale i miasto zyskało na znaczeniu. Nie bez znaczenia było także miejsce, które wybrano pod fundamenty malborskiego zamku. Położenie Malborka, który z jednej strony chroniony był przez rzekę Nogat, z drugiej – lądowej – przez okoliczne bagna, nadawało się idealnie do postawienia tam twierdzy obronnej. Nie mogło też być przypadkiem umiejscowienie zamku w połowie drogi między Gdańskiem a Elblągiem. Twierdza malborska stanęła idealnie na przecięciu starych szlaków handlowych wiodących tzw. Szlakiem Bursztynowym z Pomorza do Nowogrodu i Włoch. Mało kto jednak wie, że ta potężna twierdza powstała z… błota. A właściwie z gliny, która wypalana była w specjalnych piecach, a następnie formowana przez strycharzy w sześciany, przy czym nadmiar materiału usuwany był szybkimi ruchami dłoni. Dlatego też odciski palców stawiających zamek w Malborku strycharzy do dziś można zauważyć na niektórych zamkowych cegłach. Trzeba jednak pamiętać, że pierwsza cegła została położona na granitowych fundamentach, więc nie ma obawy, że zamek zbudowany z błota runie podczas zwiedzania.

 

Z RĄK DO RĄK

 

Malbork był nie tylko siedzibą Krzyżaków, ale i – z czasem – również rezydencją królów Polski. Mimo porażki Krzyżaków pod Grunwaldem w 1410 r., zamek przeszedł w ręce polskie dopiero w 1457 r. Niestety, wymknął się Polakom z rąk po I rozbiorze Polski, kiedy to znalazł się w granicach Prus. Wtedy też zamek malborski przeżył chwile grozy, bo zaczęto planować jego rozbiórkę, tym bardziej że cały czas podgryzano jego muru dla pozyskania surowca, ale na szczęście protesty społeczeństwa niemieckiego zapobiegły tragedii. Co nie znaczy, że na przestrzeni wieków nie oberwało się malborskiemu zamkowi. I „potop szwedzki”, i czasy pruskie (mimo że w XIX w. na powrót zainteresowano się na tyle twierdzą w Malborku, że ruszyły prace rekonstrukcyjne i zaczął się napływ z turystów z Prus Wschodnich i Niemiec), i II wojna światowa – to wszystko dało się malborskiemu zamkowi we znaki. Obecny jego wygląd to efekt starań wielu instytucji, które nie tylko zabezpieczyły zabytek, ale także doceniły zwiększanie się ruchu turystycznego, co zaowocowało powstaniem dzisiejszego Muzeum Zamkowego w Malborku. Może się ono dziś pochwalić ogólną liczbą ponad 40 tysięcy muzealiów, a wśród nich jedną z największych europejskich kolekcji średniowiecznych elementów architektonicznych czy też unikatowym, i to w skali światowej!, zbiorem arcydzieł bursztynowych, a także coroczną liczbą zwiedzających, która osiąga niemal pół miliona.

 

Zamek-w-Malborku
 

CO ZWIEDZIĆ

 
Warto mieć na uwadze, że na malborską twierdzę składają się trzy części: Zamek Wysoki, Średni i Niski, a każda kryje w sobie szereg interesujących miejsc z ciekawą historią. Wybierając się na zwiedzanie Zamku Wysokiego, nie można pominąć celi Witolda, która od razu przywodzi na myśl wielkiego księcia litewskiego Witolda. Ale nic z tych rzeczy! Cela więzienna, owszem, powstała z myślą o VIP-ach, ale książę Witold nigdy tam nie przebywał, czego nie można powiedzieć o jego rodaku, księciu Kiejstucie, który miał być przetrzymywany tam w 1361 r. i rzekomo uciec dzięki pomocy krzyżackiego służącego, który miał się okazać… Litwinem. Warto też odwiedzić kuchnię konwentu i refektarz, żeby zobaczyć, jak i gdzie posilali się rycerze z krzyżem na płaszczach, a także dormitorium, czyli dawne sypialnie krzyżackie, czy też gdanisko, które było – tylko w razie konieczności – wieżą obronną, bo przede wszystkim służyło za… toaletę zamkową. Zwiedzanie gdaniska zaspokoi ciekawość wszystkich tych, którzy zastanawiają się, jak działały średniowieczne sanitaria. Lubiących zaglądać do cudzych pokojów zapraszamy do komnatek dostojników należących do otoczenia Wielkie Mistrza. Zobaczycie, jak mieszkał m.in. tzw. komtur domowy, zajmujący się administracją i zaopatrzeniem zamku, piwniczy czy kuchmistrz.

Zamek Średni natomiast kusi zwiedzających Wielkim Refektarzem, który jest zdecydowanie największym i najwspanialsze wnętrzem w całej świeckiej architekturze Zakonu Krzyżackiego i salą nazwaną Halabardą, która znajduje się w piwnicy skrzydła wschodniego Zamku Średniego. W średniowieczu pełniła ona funkcję magazynową, obecnie w wyremontowanej sali znajduje się wystawa stała zatytułowana „Bursztynowe konteksty”. Jak sama nazwa wskazuje, w całości poświęcona jest polskiemu bursztynowi, który odgrywał ważną rolę w historii zamku w Malborku. Twierdza malborska znajdowała się w końcu na drodze Szlaku Bursztynowego, a jak wiadomo, w średniowieczu bursztyn był źródłem potęgi handlowej Zakonu, a w tym czasie powstawały głownie przedmioty sakralne, jak różańce czy rzeźby figuralne. Wystawa zadowoli każdego, nawet tych, którzy niekoniecznie lubią biżuterię, ponieważ przedstawia nie tylko przedmioty z niego wytwarzane, ale także całą paletę naturalnych form i barw żywego kamienia. Majsterkowiczom z kolei polecamy przyjrzeć się, jak funkcjonował średniowieczny system ogrzewczy zamku w Malborku, który opierał się na systemie pieców, ogrzewających komnaty ciepłem akumulowanym w kamieniach znajdujących się nad paleniskiem, które z kolei było wypromieniowywane przez kanały z ujściem w posadzkach.

Wszyscy spragnieni romantycznej atmosfery średniowiecza powinni wybrać się na spacer wokół Zamku Wysokiego przez fosy i międzymurza. Zadzierając wysoko głowę, można zobaczyć grube – u podstawy mające niekiedy nawet 6 metrów grubości – mury, które sięgają chmur.

 


 

KIEDY SIĘ WYBRAĆ

 
Oczywiście, zawsze! Ale warto mieć także na uwadze wydarzenia cykliczne. Nie możecie ich przegapić!

UWAGA!!! Nocne zwiedzanie zamku organizowane jest wyłącznie na zamówienie, godzina rozpoczęcia zwiedzania ustalana jest indywidualnie.

Więcej szczegółów:

http://www.zamek.malbork.pl/index.php?p=informacje&aid=94

 

DUCHY, CZORTY I… TAJEMNE PRZEJŚCIA 

 

Średniowieczne mury zamku w Malborku widziały już niejedno, ale oprócz wydarzeń historycznych były też świadkiem zdarzeń nadprzyrodzonych. Ponoć do dziś widuje się tam dwóch rycerzy z głowami trzymanymi pod pachami, którzy strzec mają wejścia do tajemniczego pomieszczenia. Mimo że nie mają głowy na karku, strzegą skarbów ukrytych w licznych komnatach. Podobno kiedyś towarzyszył im bezgłowy koń, który raz w roku, w noc sylwestrową, wybiega z podziemnego tunelu i galopem trzykrotnie okrąża zamek, by na kolejny rok wrócić do czeluści tajemnej komnaty. Lochy zamku w Malborku zamieszkują też rzekomo duchy i czorty, a wielu z nich upodobało sobie „kręcone schody”, do których zwykle nie mają wstępu zwykli turyści. Zamek kryje też ponoć tajemniczy korytarz, przez który boją się przejść psy.

Jedna ze słynnych legend poświęconych zamkowi w Malborku mówi o bezbożnym bracie zakonnym Sebaldzie Tharsenie, który jadł, pił i… klął bez umiaru. Zwykle po sutej i suto zakrapianej kolacji wołał on do swej komnaty pachołka, by ten zdjął mu buty. Pewnego wieczoru pachołkowi zdarzyło się przysnąć i to tak mocno, że nie usłyszał – wśród przekleństw – własnego imienia. Swoje imię usłyszał za to czort, który natychmiast zjawił się w komnacie Sebalda. Zgodnie z życzeniem ściągnął mu buty, ale tak ochoczo, że wraz z butami zeszła skóra z nóg braciszka. Rany na jego stopach nie dość, że nie chciały się goić, to jeszcze wdało się w nie zakażenie. Dopiero wtedy bezbożny zakonnik pojął swe winy. Na nic jednak się to zdało. Zmarł w strasznych męczarniach i samotności, bo nikt nie chciał się do niego zbliżyć z powodu cuchnących ran. Jego śmierć stała się natomiast przestrogą dla pozostałych braci zakonnych.

 

ZAMEK W CYFRACH

 

250 000 m³ – taką powierzchnię zajmuje twierdza w Malborku
ok. 500 000 – tylu turystów odwiedza rocznie malborski zamek
150 – przez tyle lat zamek był siedzibą Wielkiego Mistrza Krzyżackiego

 

CZY WIESZ, ŻE…

 
► w 1995 r. zamek w Malborku został uwieczniony na odwrocie banknotu o nominale 100 zł;

► twierdza w Malborku znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO;

► w 2015 r. zamek odwiedziła rekordowa liczba ponad pół miliona turystów; inny rekord pobiła w tym samym roku wycieczka chińska, która liczyła… 738 uczestników, a w jej skład weszli: załoga trzech chińskich okrętów, przedstawiciele chińskich władz i mieszkający w Polsce Chińczycy;

► zamek w Malborku jest jednym z 90 potężnych krzyżackich twierdz znajdujących się  dzisiaj na terytorium Polski;

► w Malborku kręcono zdjęcia do serialu „Pan Samochodzik i templariusze” oraz filmów: „Król Olch”, „Wiedźmin”, „Sztos” i, oczywiście, „Krzyżacy” w reżyserii Aleksandra Forda (zdjęcia kręcone były na zamku malborskim).

 

DLA MOLI KSIĄŻKOWYCH:

 

 

WARTO WIEDZIEĆ!

 

► zwiedzanie zamku trwa 3,5 h;

► audioprzewodniki na zamku są dostępne w języku polskim, niemieckim, angielskim, francuskim, rosyjskim i hiszpańskim oraz w polskim języku migowym; wypożyczenie audioprzewodnika dokonuje się TYLKO za okazaniem dowodu tożsamości;

► na zamku znajdują się trzy windy i kilka toalet dla osób niepełnosprawnych ruchowo; ze względu na ograniczenia architektoniczne o charakterze historycznym dostęp do niektórych miejsc może być utrudniony dla osób o ograniczonej wydolności i sprawności ruchowej;

► kasy zamkowe, automaty biletowe, sklepy i restauracje na terenie zamku obsługują karty płatnicze; w budynku recepcji muzeum znajduje się bankomat;

► bagaże o dużych gabarytach należy zostawić w przechowalni, która znajduje się w budynku recepcji muzeum;

► na teren zamku nie można wprowadzać zwierząt;

► warto pamiętać o wygodnych butach: bruk na dziedzińcach i wiele schodów dadzą się we znaki ☺

 

DANE TELEADRESOWE:

 
Muzeum Zamkowe w Malborku
ul. Starościńska 1
82 – 200 Malbork

Sekretariat:
tel.: 48 55 647 08 00 (-02)
fax: 48 55 647 08 03
e-mailsekretariat@zamek.malbork.pl

Kasy biletowe:
tel.: 48 55 647 09 78
tel. :48 55 647 09 02
fax: 48 55 647 09 (-77)

e-mail: kasa@zamek.malbork.pl
www: www.zamek.malbork.pl

Facebook: https://www.facebook.com/Muzeum.Zamkowe.w.Malborku

Wirtualny Spacer po zamku w Malborku:

http://muzeumzamkowewmalborku.wkraj.pl/?v=10

 

DOJAZD

 

Malbork leży przy przecięciu dróg: nr 22 i nr 55. Wjeżdżając drogą nr 22 z Tczewa lub nr 55 z kierunku Nowego Dworu Gdańskiego, należy kierować się na most nad Nogatem. Zamek wznosi się na wzgórzu nad rzeką Nogat. Dojazd do Malborka jest łatwy, pociągiem lub PKS-em np. z Gdańska, Elbląga, Warszawy. PKS-em z Gdańska, Bydgoszczy, Elbląga, Olsztyna, Płocka Tczewa.

 

DATY I GODZINY OTWARCIA

 

UWAGA!!! Godziny otwarcia muzeum różnią się w zależności od sezonua w poniedziałki i w niektóre dni świąteczne sale Muzeum Zamkowego są NIECZYNNE i można wtedy zwiedzać tylko tereny zamkowe oraz niektóre wnętrza. Przed planowaną wizytą warto sprawdźić to na stronie muzeum!

SEZON LETNI (25.04. – 30.09.)
SEZON ZIMOWY (01.10. – 24.04.)

Więcej informacji na temat godzin otwarcia:

Infolinia: 801 0801 82
tel.: 48 55 647 09 78
e-mail: kasa@zamek.malbork.pl

Poniedziałek – bezpłatna możliwość zwiedzenie zamku (z wyłączeniem opłaty przewodnickiej)

W poniedziałki zamek można zwiedzać w godzinach:
9.00 – 20.00 (1 maja – 30 września)
10.00 – 16.00 (1 października – 30 kwietnia)

 

CENNIK

 

UWAGA!!! W bilety wliczona jest cena  opłaty za przewodnika lub audioprzewodnik (liczba audioprzewodników jest ograniczona!).

BILETY INDYWIDUALNE
SEZON LETNI
SEZON ZIMOWY

Więcej szczegółów:

http://www.zamek.malbork.pl/index.php?p=informacje&aid=24

BILETY RODZINNE
SEZON LETNI

Bilety rodzinne w ramach Karty Dużej Rodziny z przewodnikiem w języku polskim lub audio przewodnikiem:

SEZON ZIMOWY

Bilety rodzinne w ramach Karty Dużej Rodziny z przewodnikiem w języku polskim lub audio przewodnikiem:

Więcej szczegółów:

http://www.zamek.malbork.pl/index.php?p=informacje&aid=54

BILETY GRUPOWE

SEZON LETNI
UWAGA!!! Obowiązuje opłata przewodnicka dla grup do 40 osób – 120 PLN, dla grup do 50 osób – 140 PLN, audioprzewodnik – 8 PLN/os.

SEZON ZIMOWY

Więcej szczegółów:

http://www.zamek.malbork.pl/index.php?p=informacje&aid=25

Informacje o innych biletach:

http://www.zamek.malbork.pl/index.php?p=informacje&aid=26

ZNIŻKI:

Bilet ulgowy przysługuje: 

► młodzieży uczącej się
► nauczycielim
► wychowawcom placówek oświatowych, opiekuńczych, zakładów, ośrodków i schronisk dla nieletnich
► emerytom i rencistom państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej oraz Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
► osobom odznaczone „Za opiekę nad zabytkami”, „Zasłużony działacz kultury”
► posiadaczom karty Euro26
► posiadaczom Karty Turysty przysługuje zniżka 20 proc.

KUP BILET ON LINE

Bilety on line dostępne na stronie: http://bilety.zamek.malbork.pl/

e-mail:zamowienia@zamek.malbork.pl

 

NOCLEGI

 

Malbork

Hotel DEDAL
ul. Gen. de Gaulle’a 5
tel.: 48 55 272 68 50, 48 55 272 31 37,
48 55 647 90 80, 48 55 647 90 82
e-mail: hotel.dedal@wam.net.pl

Hotel CENTRUM MALBORK 
ul. Aleja Rodła 7
tel.: 48 605 405 555
e-mail: rezerwacja@hotelmalbork.pl
www.hotelmalbork.pl
www.facebook.com/HotelMalbork

Hotel GROT 
ul. Kościuszki 22D
tel.: 48 55 646 96 60,
kom.: 48 601 707 654
e-mail: recepcja@grothotel.pl
www.grothotel.pl

Hotel MAJEWSKI 
ul. Daleka 125
tel.: 48 55 272 26 55, 48 55 272 26 53
tel./fax: 48 55 272 26 51
e-mail: hotel@hotel-majewski.pl
www.hotel-majewski.pl

Hotel PARKOWY 
ul. Parkowa 3
tel.: 48 55 272 24 13 (recepcja), 48 55 272 30 12 (biuro)
e-mail: hotel@osir.malbork.pl
www.osir.malbork.pl

Hotel STARY MALBORK 
ul. 17-Marca 26-27
tel.: 48 55 647 24 00 (recepcja), 48 55 647 24 12 (biuro)
e-mail: hotel@hotelstarymalbork.com.pl
www.hotelstarymalbork.com.pl

Pensjonat u BŁAŻEJA I 
ul. Saperów 4
tel.: 48 55 272 30 81

Pensjonat u BŁAŻEJA II 
ul. Lubelska 23
tel.: 48 55 272 30 81

Pensjonat PATRYK 
ul. Rzemieślnicza 14
tel.:  48 55 272 60 73

Pokoje gościnne U MAGDY 
Al. Sprzymierzonych 48
tel.: 48 55 272 44 59
kom.: 48 609 667 097
www.umagdy.naszemiasto.pl

POKOJE GOŚCINNE POD ZŁOTYM SŁOŃCEM
ul. Ogrodowa 11a
tel.: 48 506 876 403
e-mail: spiotrm@o2.pl
www.pokoje-malbork.prv.pl

Pokoje gościnne NOGAT (przy zamku)
ul. Wałowa 18
tel.: 48 55 647 99 98
kom.: 48 606 316 269

Gościniec POD MARKIZAMI
ul. Porzeczkowa 1
tel.: 48 55 272 45 61
kom.: 48 695 757 276
e-mail: goscinie@gosciniecpodmarkizami.pl
www.gosciniecpodmarkizami.pl/

Dom Turysty NA SKARPIE
ul. Na Skarpie 4 b
tel.:  48 55 270 93 73, 48 55 272 08 08
kom.: 48 606 316 269

Dom Wycieczkowy SATURN 
ul. Słowackiego 75
tel./fax: 48 55 273 29 50
e-mail: rezerwacja@saturn.malbork.pl
www.saturn.malbork.pl

Schronisko Młodzieżowe 
ul. Żeromskiego 45
tel.: 48 55 272 24 08
e-mail: schronisko.malbork@wp.pl

Camping Nogat nr 197
ul. Parkowa 3
tel.: 48 55 272 24 13
e-mail: hotel@osir.malbork.pl
www.osir.malbork.pl

 

NOCLEGI POZA MALBORKIEM:

 

Hotel KOZI GRÓD
ul. Leśników 3, 83-047 Pomlewo
tel.: 48 58 692 07 80
kom.: 48 601 610 453
e-mail: kozigrod@kozigrod.pl
www.kozigrod.pl

Agroturystyczne Gospodarstwo Rolne 
Aleksandra i Mariusz Reksa
Kamionka 24
82 – 200 Malbork
tel.: 48 55 272 90 15

 

RESTAURACJE

 

Restauracje zamkowe:

GOTHIC CAFE & RESTAURANT 
Marzec – grudzień: od 9:00 do ostatniego klienta
Styczeń – luty: na zamówienie
kom.: 48 783 464 828
e-mail: bogdan.galazka@gothic.com.pl
www.gothic.com.pl

Restauracja PIWNICZKA 

Kwiecień – październik: codziennie od 10:00 do ostatniego klienta
Listopad – marzec: wtorek – niedziela od 10:00 do 17:00
tel.: 48 55 273 36 68‎
kom.: 48 501 442 780, 48 601 255 008
e-mail: piwniczka@wp.pl
www.piwniczkamalbork.pl

 

Pozostałe:

BARKA FLISAK
vis a vis Zamku w Malborku
ul. Wałowa, Nabrzeże Rzeki Nogat (Barka)
tel.: 48 55 272 45 66
kom.: rezerwacje/zamówienia: 48 509 800 633
e-mail: biuro@uflisaka.pl
www.uflisaka.pl

STARY MALBORK (w hotelu Stary Malbork)
ul. 17 Marca 26 – 27
tel.:  48 55 647 240
e-mail: hotel@hotelstarymalbork.com.pl
www.hotelstarymalbork.com.pl

LANCELOT
ul. Ceglana 9
tel.:  48 693-073-085
e-mail: restauracja.lancelot@gmail.com
www.lancelot.malbork.pl

PARKOWA Cafe & Restaurant
ul. Parkowa 3
tel.: 48 602 661 681, 48 665 054 595
e-mail: l.kusztal@wp.pl

PIZZERIA CASTELLO
ul. Mickiewicza 84
tel. : 48 55 255 00 15
kom.: 48 661 140 015

CAFE ROTATORIA
ul. Piastowska 1
tel.: 48 516 44 88 88, 48 516 44 22 22

www.facebook.com/rotatoriamalbork

 

SKLEPY ZAMKOWE

Godziny otwarcia:
Sezon letni: 9:00 – 19:00
Poza sezonem: 10:00 –15:00

www.zamekmalbork.home.pl

SKLEP Z PAMIĄTKAMI

Godziny otwarcia:
Sezon letni: 10:00 – 20:00
Sezon wiosenny/jesienny: 10:00 –19:00
Sezon zimowy: 9:00 –16:00

SKLEP Z BURSZTYNEM
Godziny otwarcia:
Sezon letni: 9:00-20:00

PARKING
Ze względu na utrudnienia związane z budową drugiej nitki mostu na rzece Nogat w 2015 r. auta najlepiej parkować na parkingach zlokalizowanych od strony Kałdowa i kierować się pieszo kładką na Nogacie prosto do zamku.

Opracowała: Karina Bonowicz

 

PL_LOGO_LMI_białe tlo RGBPartnerem projektu Śladami Polskich Zamków jest Urząd Miasta Lublin.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *