DPS
No Comments

Jak czytać – to w obu językach naraz!

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

czytanie1Dzieci dwujęzyczne, które uczą się czytać w obu językach równolegle, nie tylko lepiej radzą sobie z rozumieniem tekstu, ale mogą w ogóle prześcignąć dzieci jednojęzyczne w nauce czytania.

Wiele dzieci dwujęzycznych rozpoczynając naukę w szkole musi zdobywać podstawowe umiejętności szkolne – takie jak np. czytanie – w języku innym niż ten, którym posługują się na co dzień w domu. Przed szkołami stoi więc pytanie, jak zorganizować tę naukę, aby dała jak najlepsze efekty. Badaczki z USA i Kanady: Melody Berens, Ioulia Kovelman i Laura-Ann Petitto z postanowiły sprawdzić, czy w nauce czytania dzieci dwujęzyczne radzą sobie lepiej, czy może gorzej, niż dzieci jednojęzyczne, a także jak najlepiej należy wspierać dwujęzyczny rozwój: Czy dzieci powinny nauczyć się czytać w dwóch językach naraz, czy może jednego po drugim?

W niektórych amerykańskich szkołach istnieją równolegle dwa modele nauczania dwujęzycznego. Dzieci mogą odbywać połowę zajęć w języku domowym (np. hiszpańskim), a drugą połowę w języku otoczenia (angielskim). Drugi model zakłada natomiast, że dzieci rozpoczynają naukę w języku domowym, a w miarę upływu lat wprowadza się coraz więcej lekcji w języku otoczenia. Te dwa systemy dają możliwość porównania, jak rozwijają się umiejętności szkolne u dzieci uczęszczających w obydwu systemach szkolnych. Berens, Kovelman i Petitto postanowiły sprawdzić, jak w grupie wczesnoszkolnej (7-9 lat) rozwija się świadomość fonologiczna (rozróżnianie i manipulowanie dźwiękami języka, rozpoznawanie związku między dźwiękami i odpowiadającym im literami) i ogólne zdolności językowe (znajomość słów, struktur gramatycznych), czyli zdolności niezbędne w nauce czytania. Dodatkowo, wyniki dzieci dwujęzycznych z obu kontekstów porównano z wynikami dzieci jednojęzycznych (znających wyłącznie język angielski).

Okazało się, że dwa konteksty wspierają dwie różne sfery rozwoju: dzieci z klas, w których uczono jednego języka po drugim przejawiały lepiej rozwiniętą świadomość fonologiczną,  która wspomaga rozpoznawanie alfabetu i zmniejsza trudności związane z literowaniem. Jednakże to dzieci uczące się czytać w obu językach naraz najlepiej radziły sobie z  rozumieniem tekstu. Naukowcy przypisują ten wynik daleko rozwiniętej (bo wyćwiczonej przez równoległą dwujęzyczność) zdolności przetwarzania elementów języka, głównie gramatyki i słownictwa.

Chociaż oba konteksty nauczania mają swoje plusy, programy typu „dwa języki naraz” wydają się świetnym sposobem na osiągnięcie głębokiej znajomości obu języków, szczególnie jeśli dziecko ma do czynienia z oboma językami od początku szkoły – tłumaczą autorki badania.

 

Karolina Mieszkowska

Źródło: Berens, M. S., Kovelman, I., & Petitto, L.A. (2013). Should bilingual children learn reading in two languages at the same time or in sequence? Bilingual Research Journal, 36(1), 35–60. http://doi.org/10.1080/15235882.2013.779618

 

 

MSZ-logo-300x225Serwis “Wszystko o dwujęzyczności” jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego. Utwór powstał w ramach projektu finansowanego w ramach konkursu „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.“ realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2015. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o konkursie „Współpraca z Polonią i Polakami za granicą w 2015 r.”.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *