DPS
No Comments

“Literatura polska: teksty i ćwiczenia” Wioli Próchniak– cykl podręczników literacko-językowych dla liceów polonijnych

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

2016 Literatura polska covers

 

Literatura polska: teksty i ćwiczenia to seria podręczników skierowanych do licealistów polonijnych. Dostępne są już dwie części: Literatura polska 19. wieku, która prezentuje zagadnienia literackie i kulturowe od romantyzmu do Młodej Polski, oraz Literatura polska 20. i 21. wieku – od dwudziestolecia międzywojennego do czasów obecnych. W przygotowaniu jest Literatura polska epok dawnych obejmująca średniowiecze, renesans, barok i oświecenie. Ta część ukaże się jeszcze w tym roku (planowana edycja na przełomie sierpnia i września 2016 r.).

Podręczniki skomponowano według określonych zasad. „Bohaterem” każdego rozdziału jest tekst – wiersz, fragment prozy lub dramatu. Teksty te zostały starannie dobrane pod względem literackim i językowym. Każdy utwór poprzedzony jest biogramem autora, a po tekście literackim pojawiają się ćwiczenia leksykalne (ułatwiające zrozumienie np. wiersza), ćwiczenia gramatyczne (objaśniające wybrane struktury), ćwiczenia doskonalące sprawności językowe (przede wszystkim czytanie ze zrozumieniem, a także mówienie i pisanie), które układają się w przemyślany proces analityczno-interpretacyjny.

Literatura polska 19. wieku: teksty i ćwiczenia zawiera 20 segmentów, w których są m.in. utwory Mickiewicza, Słowackiego, Norwida, Prusa, Orzeszkowej, Asnyka, Sienkiewicza, Zapolskiej, Wyspiańskiego, Tetmajera, Reymonta, Staffa. Natomiast Literatura polska 20. i 21. wieku: teksty i ćwiczenia składa się z 22 rozdziałów. Wśród autorów tekstów znaleźli się m.in. Lechoń, Pawlikowska-Jasnorzewska, Czechowicz, Schulz, Gombrowicz, Miłosz, Różewicz, Poświatowska, Mrożek, Szymborska, Filipowicz, Białoszewski, ks. Twardowski,. Herbert, Iwaniuk, Świetlicki, Różycki.

Ważnym elementem każdego rozdziału są Tematy i pytania do dyskusji, które pozwalają połączyć czytane i omawiane zagadnienia z osobistym doświadczeniem uczniów. Poruszane treści nawiązują do praktycznej strony życia, do tego, co mieści się zarówno w jego wymiarze codziennym, jak i w sferze duchowej. Tematy i pytania do dyskusji nakierowane są na takie zjawiska, jak budowanie relacji i związków, szacunek wobec siebie i innych, prowadzenie rozmowy, dyskusji i sporu, rozwiązywanie problemów, szukanie odpowiedzi na trudne pytania, namysł, analizowanie i interpretowanie zjawisk, wnioskowanie, prezentacja własnych przekonań, argumentowanie, co w praktyce oznacza m.in. dyskusje na temat przyjaźni i samotności, tożsamości i zagubienia, marzeń, pragnień i planów oraz dróg do ich realizacji. Wszystko to można wyrażać w języku odziedziczonym po rodzicach i dziadkach, w języku bliskim, choć właściwym odległej geograficznie Polsce. Szkoła powinna bowiem dążyć do tego, by język polski był dla młodzieży polonijnej językiem ważnych pytań, pogłębionej refleksji i prawdziwych emocji, by polskość była trwałą częścią tożsamości młodego pokolenia.

Zwolennicy takiej metody nauczania/uczenia się mówią, iż podręczniki z serii Literatura polska: teksty i ćwiczenia są przejrzyste i inspirujące, że „wzbogacają słownictwo”, „poruszają ważne i ciekawe tematy”, „zmuszają do wypowiadania własnego zdania”; krytycy stwierdzają, że wykonywanie różnych zadań „wymaga koncentracji i wysiłku”, że „ćwiczeń jest zbyt dużo”, że „niektóre rzeczy powtarzają się”. Jestem wdzięczna za każdą uwagę i opinię – świadczą one o zainteresowaniu nauczycieli i uczniów, podpowiadają, co można poprawić.

Bez wątpienia książki z serii Literatura polska: teksty i ćwiczenia różnią się od tradycyjnych podręczników szkolnych. Nie jest to typowa historia literatury polskiej, lecz raczej wybór ciekawych tekstów – cennych ze względu na ich walory literackie i językowe, mówiących rzeczy ważne. Tego rodzaju podejście wymaga modyfikacji stylu pracy nauczyciela i uczniów. Nauczyciel staje się przewodnikiem po świecie wartości zapisanych w literaturze. Uczniowie w kolejnych fazach pracy muszą przeczytać tekst wielokrotnie i wykonać sporo ćwiczeń – co wymaga czasu i zaangażowania, niekiedy może okazać się nużące, lecz na pewno sprzyja lepszemu zrozumieniu tekstów, wzbogaca słownictwo, pomaga doskonalić sprawności językowe, pozwala zestawić literaturę z osobistym doświadczeniem, prowokuje do formułowania – po polsku! – własnych analiz, interpretacji, opinii i komentarzy. W ten sposób Literatura polska: teksty i ćwiczenia oddaje głos uczniom, którzy odkrywają dla siebie coś ważnego, stawiają pytania, szukają odpowiedzi. Nauczyciel uczestniczy w tej przygodzie.

 

WYDAWCA:
Seria podręczników Literatura polska: teksty i ćwiczenia powstała z inspiracji dyrekcji Polskiej Szkoły Katolickiej im. św. Ferdynanda w Chicago. Osoby zainteresowane podręcznikami powinny kontaktować się z S. Dyrektor Dorotą Domin.

 

prochniak_wiolaAUTORKA:
dr Wiola Próchniak – autorka serii – wykładowca na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II; zajmuje się teorią i praktyką nauczania języka polskiego jako obcego/drugiego, od lat współpracuje ze szkołami polonijnymi w USA: prowadzi warsztaty i szkolenia metodyczne dla nauczycieli polonijnych; jest autorką programu Studiów podyplomowych w zakresie nauczania języka polskiego jako obcego/drugiego (Chicago 2013-2014) oraz materiałów dydaktycznych dla szkół polonijnych (Gramatyka języka polskiego. Czasownik oraz Gramatyka języka polskiego. Imiona); przygotowuje i przeprowadza egzaminy dla absolwentów szkół polonijnych (Wallington, NJ; Chicago); jest także autorem zadań i egzaminatorem w ramach certyfikacji języka polskiego jako obcego.

 

 

Fragment rozdziału podręcznika

2016 WP Herbert dobrapolskaszkola1

2016 WP Herbert dobrapolskaszkola2

2016 WP Herbert dobrapolskaszkola32016 WP Herbert dobrapolskaszkola3

2016 WP Herbert dobrapolskaszkola4

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *