DPS
No Comments

Dwa dialekty? Dwa języki!

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

dialectPosługiwanie się na co dzień dwoma językami usprawnia funkcjonowanie poznawcze – ćwiczy uwagę i elastyczność myślenia. Badania pokazują, że nie tylko posługiwanie się dwoma bardzo różnymi językami przynosi takie pozajęzykowe korzyści. Wystarczy używanie dwóch dialektów tego samego języka!

W wielu dotychczasowych badaniach dzieci wielojęzyczne wykazały przewagę nad dziećmi jednojęzycznymi w zadaniach poznawczych. Ta przewaga przejawia się w testach mierzących uwagę, pewne aspekty pamięci czy elastyczność myślenia. Dotychczas jednak nie było wiadomo, czy podobne korzyści można czerpać z dwudialektowości.

Dwudialektowość polega na regularnym posługiwaniu się dwoma wariantami tego samego języka – na przykład afrykańskim i amerykańskim angielskim. W kontekście europejskim może to być chociażby używanie szwajcarskiego wariantu niemieckiego w codziennej komunikacji i „wysokiego” niemieckiego w szkole.

Zespół, którym kierowali dr Kyriakos Antoniou i dr Naploen Katsos z Uniwersytetu w Cambridge, poświęcił swoje badania dwudialektowości dzieci posługujących się dwoma rodzajami języka greckiego: standardowym i cypryjskim. Standardowy grecki i grecki cypryjski to w zasadzie ten sam język, ale poszczególne warianty różnią się nieco słownictwem, wymową i gramatyką. W badaniu wzięła też udział grupa jednojęzycznych dzieci z Grecji i dzieci dwujęzycznych grecko-angielskich.

Badanie pokazało, że wielojęzyczne i dwudialektowe dzieci lepiej niż dzieci jednojęzyczne poradziły sobie z zadaniami angażującymi pamięć, uwagę i elastyczność poznawczą. Taki wynik sugeruje, że wcześniej odnotowane korzyści z dwujęzyczności są też korzyściami z dwudialektowości!

„Nasze badanie pokazuje, że aby cieszyć się sprawniejszym funkcjonowaniem wynikającym z dwujęzyczności nie trzeba wcale mówić tak różnymi językami jak angielski i mandaryński. Wystarczą dwa podobne dialekty!” – mówi dr Kyriakos Antoniou.

Obecnie dr Antoniou i dr Katsos usiłują zweryfikować otrzymane wyniki w badaniu dzieci w Belgii, która jawi się jako doskonałe miejsce do badań dwujęzyczności i dwudialektowości – poza standardowymi odmianami holenderskiego i francuskiego używa się tam dialektów, na przykład zachodnioflamandzkiego.

„Tematyka dialektów jest niedoceniana” – przyznaje dr Katsos. „Jednak porównanie dwudialektości i dwujęzyczności może być bardzo ważne dla sposobu, w jaki myślimy o sobie i w jaki prowadzona jest edukacja w szkołach, zwłaszcza nauczanie języków” – dodaje.

 

Magdalena Łuniewska

Na podstawie: Antoniou, K., Grohmann, K.G., Kambanaros, M., Katsos, N.. (2016). The effect of childhood bilectalism and multilingualism on executive control. Cognition, 149 (18). DOI: 10.1016/j.cognition.2015.12.002

 

godlo_senat z podpisem 1Serwis Wszystko o dwujęzyczności jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Uniwersytetu Waszawskiego. Utwór powstał w ramach zlecania przez Kancelarię Senatu zadań w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą w 2016 roku. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o zleceniu zadania publicznego przez Kancelarię Senatu oraz przyznaniu dotacji na jego wykonanie w 2016 r.”.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *