Bożena Chojnacka
No Comments

Babcia Bożenka: Pokłon Trzech Króli

Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page
Posągi Trzech Króli,  Disneyworld

Posągi Trzech Króli, Disneyworld

 

Mędrcy świata, monarchowie,
Gdzie śpiesznie dążycie?
Powiedzcież nam, Trzej Królowie,
Chcecie widzieć Dziecię.

Za oknem biało i mroźno. Jutro 6 stycznia uroczystość Trzech Króli, kolejne święto przedłużające bożonarodzeniową atmosferę. Mędrcy ze świata po odbytej długiej wędrówce składają pokłon Bożemu Dzieciątku. Do ubogiej stajenki garną się nie tylko biedni i niepiśmienni, ale także uczeni, monarchowie. Nadal na ozdobionych  choinkach migają  kolorowe światełka, nadal domy i mieszkania przystrojone są świątecznie.

Od dziewięciu lat przybył nowy atrakcyjny akcent tych styczniowych świąt. Są nimi barwne korowody kolędników, którzy przechodzić będą ulicami miast, miasteczek i wsi, aby wspólnie, w radosnej atmosferze śpiewać kolędy oraz razem z królami oddać hołd Nowonarodzonemu Dziecięciu.

Orszaki Trzech Króli są największymi Jasełkami ulicznymi na świecie. Służą przywracaniu tradycji, są efektem działania zwykłych ludzi, rodzin, przedszkoli, szkół, uczelni, wspólnot parafialnych, fundacji, różnych środowiskowych organizacji, a także przedstawicieli lokalnych władz. Orszaki nazywane są kolosem, który budzi się 6 stycznia.

Czy tak będzie i w tym roku, mimo mrozu i śniegu?
„Z radością dostrzegamy, że każdego roku Orszak gromadzi coraz większą liczbę osób, a kolejne miejscowości w kraju i zagranicą podejmują ten dawny jasełkowy obyczaj” – napisał prezydent RP Andrzej Duda w liście skierowanym do uczestników tegorocznych orszaków.

Orszaki Trzech Króli weszły już na stałe do kalendarza wydarzeń odbywających się 6 stycznia w święto Objawienia Pańskiego, popularnie zwane Uroczystością Trzech Króli. „Stały się one pięknym zwyczajem, który przybliża symbolikę i i znaczenie Święta Objawienia Pańskiego”- to także słowa prezydenta Andrzeja Dudy.

 

Orszak Trzech Króli w Rzeszowie

Orszak Trzech Króli w Rzeszowie

 

Orszak w Jarosławiu

Orszak w Jarosławiu

 

Barwne korowody przejdą  w tym roku w 560 miejscowościach w Polsce i kilkunastu na świecie. W ubiegłym roku uczestniczyło w nich około 1,5 miliona osób. Dzieci  przebierają się w  stroje królewskie, rycerskie, są też anioły, diabły, pastuszki. Wszyscy uczestnicy wkładają na głowy korony, żeby na zakończenie uroczystości skłonić się przed Dzieciątkiem i oddać mu hołd. Na to święto przygotowano w tym roku 700 tysięcy papierowych koron oraz  350 tysięcy śpiewników,  które pomogą w przywracaniu i odkrywaniu tradycji kolędowania.

W kolejnych latach w całej Polsce na potrzeby organizacji Orszaku Trzech Króli powstało wiele organizacji: stowarzyszeń i fundacji, które przez cały rok podejmują różnego rodzaju inicjatywy wspierające miejscową wspólnotę.

„Szczodraki” dla kolędników

Z inspiracji Polaków orszaki odbywają się także w  innych krajach świata ,m.in. w Niemczech, Wielkiej Brytanii ,Włoszech, USA, ale też Rwandzie, Ekwadorze, na Ukrainie i Rumunii. Orszakom towarzyszyć będą w tym roku słowa franciszkańskiego pozdrowienia „Pokój i Dobro”.

Orszak Trzech Króli w Barcelonie w 2014 r.

 

Hasło „Pokój i Dobro” nawiązuje do osoby św. Franciszka z Asyżu – średniowiecznego mistyka, prekursora ekologii, który jako pierwszy zwrócił uwagę na potrzebę harmonijnego współistnienia na Ziemi człowieka, roślin i zwierząt. Święty Franciszek był również twórcą pierwszej bożonarodzeniowej szopki. Do opowieści o Bożym Narodzeniu Święty zaangażował zwierzęta: woła i osła, co było pierwowzorem dzisiejszych jasełek.

Aguimes 2016

 

Każda z miejscowości dodaje swój koloryt i tworzy własną historię. Przywracana jest tradycja wypiekania „szczodraków” – pieczywa obrzędowego przygotowywanego specjalnie dla kolędników np. w Kłodzku, w Chochołowie zaproszeni sąsiedzi z Suchej Hory zaśpiewają słowackie kolędy, w Świdnicy będą wspólnie kolędować katolicy i protestanci, Zgorzelec i Goerlitz to jeden Orszak w dwóch diecezjach i państwach.

 

Historia Orszaku

Dr Robert Kowalski, organizator orszaku w Krakowie w programie radiowym  opowiadał o początkach tej inicjatywy.

Zalążek orszaków stanowiła grupa dzieci wraz z rodzicami. Nie było ich więcej niż 45 osób. A na zakończeniu przemarszu tej małej grupki okazało się, że dołączyło do nich ponad 1000 osób. Taki był początek orszaków w Krakowie.

„Orszaki są bardzo atrakcyjną formą wspólnego świętowania” – podkreślał dr Kowalski, który jak ocenia, sam niewiele mógłby zrobić, bo zajęty jest pracą zawodową, ale jego rola polega na zapalaniu innych do tej inicjatywy. – “Orszaki Trzech Króli  mają radosny charakter, wpisując się jednocześnie w polską tradycje. Ludzie lubią uczestniczyć w orszakach, bo tak naprawdę mało mamy wydarzeń, w których mogą brać udział ludzie bez względu na poglądy wyznawaną religię. Z magami podążającymi do stajenki betlejemskiej chętnie się utożsamiamy ponieważ podobnie jak oni szukamy prawdy, absolutu, Boga”.

 

Parada Trzech Króli w Nowym Jorku w 2011 r. Fot. Monika Graff

Parada Trzech Króli w Nowym Jorku w 2011 r. Fot. Monika Graff

 

Hołd narodzonemu dziecięciu oddawali biedni pasterze, ale tez bogaci królowie. Orszak zawędrował także do innych państw. Jest wiele historii. Ktoś zobaczył korowód, wziął w nim udział i zapragnął  zorganizować go w swoim środowisku. Tak było w przypadku afrykańskiego kraju. Ktoś z Afryki zadzwonił do Krakowa z pytaniem, jak można zrobić orszak w Afryce.

Nasze tradycje można importować poza granice kraju. Jest to atrakcyjna oferta wspólnego świętowania, po prostu może się podobać, bo ma bardzo wiele zalet.

 

Orszak Trzeck Króli w Krakowie. Fot. Krzysztof Hawrot

Orszak Trzeck Króli w Krakowie. Fot. Krzysztof Hawrot

 

W tym roku w Krakowie będą trzy Orszaki: europejski w kolorze czerwonym, afrykański w kolorze niebieskim i azjatycki z dominującym zielonym kolorem. W orszaku będą też  eksponowane motywy rodzime, krakowskie. Oczywiście, nie zabraknie Lajkonika. Wąskie uliczki starego Krakowa nie pozwalają na formowanie jednego Orszaku, dlatego będą trzy, które spotkają się na płycie Rynku Głównego, gdzie będą przedstawiane sceny jasełkowe oraz śpiewane kolędy.

Największy z tegorocznych Orszaków przejdzie ulicami Warszawy. Jasełka rozpoczną się w samo południe modlitwą na „Anioł Pański” na Placu Zamkowym. Następnie barwny korowód przejdzie na Plac Piłsudzkiego. Tam trzej mędrcy z mieszkańcami stolicy oddadzą pokłon Dzieciątku Jezus.

Inicjatywa zorganizowania ulicznych jasełek powstała w szkole „Żagle” prowadzonej przez Stowarzyszenie „Sternik”. Dziś trudno uwierzyć, że impreza zakrojona na tak szeroką skalę – angażująca dziesiątki tysięcy osób idących w wielobarwnych orszakach w wielu miejscowościach w Polsce i zagranicą – narodziła się z małego, szkolnego przedstawienia.

 

Orszak Trzech Króli w Warszawie w 2010 r.

Orszak Trzech Króli w Warszawie w 2010 r.

Po raz pierwszy jasełka zorganizowano w 2005 roku w skromnych, kameralnych warunkach – na zwykłej szkolnej scenie. Od początku kluczowym założeniem było, by w przedstawieniu udział brały wszystkie dzieci. Dlatego w roku 2008 szkolne jasełka w jeszcze bardziej interesującej i profesjonalnej oprawie przeniesiono na deski warszawskiego teatru Buffo. Jasełka wystawione przez małych aktorów na prawdziwej scenie spotkały się z życzliwym zainteresowaniem mediów.

I o ile właściwa historia Orszaku Trzech Króli rozumianego jako uliczne jasełka, rozpoczęła się w roku 2009 i od tego momentu liczona jest jego pierwsza edycja, to  szkolne jasełka przygotowywane przez uczniów “Żagli” – wystawiane najpierw na scenie szkolnej, a później teatralnej – mogą być traktowane jako “prahistoria” Orszaku.

To tu bowiem w 2009 roku pojawił się odważny pomysł, by dotychczas typowo szkolne jasełka zaaranżować inaczej – w przestrzeni miejskiej, a co więcej zaprosić do  wspólnego świętowania mieszkańców Warszawy oraz turystów. Orszak wyruszył na ulice stolicy po raz pierwszy w 2009 roku.

W tym roku wyruszy po raz dziewiąty.

Szczęśliwego kolędowania mimo mrozu i śniegu.

 

Bożena Chojnacka

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *